Als je een boek wilt uitgeven, is de inhoud natuurlijk ontzettend belangrijk. Maar ook de buitenkant van je werk, het omslag, speelt een meer dan essentiële rol. Het is niet alleen het visitekaartje van je boek, maar ook een technisch onderdeel dat aan specifieke eisen moet voldoen om op de juiste manier gedrukt te kunnen worden. In dit artikel leggen we je aan de hand van een aantal punten uit welke technische eisen gelden voor een boekomslag, zodat je weet wat je te wachten staat.
Waarom zijn er technische eisen voor een omslag?
Een boekomslag moet er niet alleen mooi uitzien; het moet ook technisch kloppen. De drukker werkt doorgaans met vaste specificaties om ervoor te zorgen dat het drukproces soepel verloopt en het eindresultaat zo professioneel mogelijk oogt. Een verkeerd opgemaakte omslag kan leiden tot snijfouten, vertekende beelden of een verkeerde plaatsing van de rugtekst. Daarom is het belangrijk om je ontwerp af te stemmen op deze technische eisen.
Voordat we de details induiken, geven we eerst graag nog even wat duidelijkheid. Het binnenwerk van een boek bestaat uit de pagina’s met de inhoud, terwijl het omslag juist de buitenkant is. Dat wil zeggen: de voorkant, de achterkant én de rug van het boek. De omslag wordt meestal op dikker papier of karton gedrukt en wordt vervolgens gelamineerd. Het is dan ook niet gek dat de technische eisen voor zo’n omslag verschillen met die van het binnenwerk.
Welke bestanden zijn nodig voor een boekomslag?
Om de drukker een boekomslag te kunnen laten maken, lever je normaliter één bestand aan dat de gehele omslag bevat: de voorzijde, rug én achterzijde in één doorlopend PDF-bestand. We raden aan om daarbij te letten op het volgende:
- Lever het bestand aan als PDF/X-1a:2001 of PDF/X-4, tenzij anders afgesproken;
- Zet alle kleuren in CMYK en dus niet in RGB. RGB-kleuren worden op schermen gebruikt en kunnen bij het drukken verkeerd uitpakken;
- Zorg dat alle lettertypes zijn ingesloten of omgezet naar lettercontouren (outlines);
- De resolutie van de afbeeldingen voor het omslag moet minimaal 300 dpi zijn voor een scherpe afdruk.
Hoe bepaal je de afmetingen van het omslag?
De totale breedte van je omslag hangt af van het formaat van je boek én de dikte van het binnenwerk. Je kunt het op de volgende manier berekenen:
Totale breedte omslag = breedte voorzijde + rugbreedte + breedte achterzijde + 2 x afloop
Voorbeeld: een boek van 148 x 210 mm (A5-formaat), met een rug van 12 mm en 3 mm afloop aan elke zijde, geeft een totale breedte van: 148 + 12 + 148 + (2×3) = 314 mm breed x 216 mm hoog
De rugbreedte wordt bepaald door het papiersoort en het aantal pagina’s. Dit kan je te allen tijde opvragen bij je drukker of uitgever.
Wat is afloop en waarom is het belangrijk?
Afloop is het extra randje dat buiten het uiteindelijke formaat van het boek valt. Dit is meestal 3 mm aan iedere kant. Je plaatst achtergrondkleuren of afbeeldingen die tot aan de rand van het boek lopen ook over deze afloop heen. Hierdoor voorkom je witte randen als het boek wordt bijgesneden. Let goed op dat je geen belangrijke tekst of logo’s in de afloop zet.
Waar moet je op letten bij de rug?
De rug van je boek een onderdeel waar kritisch naar gekeken moet worden. Vaak wordt de titel van het boek en de naam van de auteur hierop verwerkt. We raden dan ook aan om bijvoorbeeld goed rekening te houden met de juiste rugbreedte en teksten op de rug exact in het midden te plaatsen. Gebruik bij voorkeur geen kleine schreefletters, aangezien die lastiger leesbaar zijn in kleinere formaten.
Wat zijn veelgemaakte fouten bij een boekomslag?
Hieronder zetten we nog een aantal veelgemaakte fouten bij het maken van een boekomslag op een rij, zodat je hier rekening mee kan houden tijdens jouw eigen project.
- Tekst of beelden zitten te dicht bij de rand;
- Er is vergeten om afloop toe te voegen;
- Aanleveren in RGB-kleuren;
- Verkeerde rugbreedte gebruiken;
- Lage resolutie van afbeeldingen.
Door deze valkuilen te vermijden, vergroot je de kans op een strak en professioneel resultaat. Als je twijfelt over zaken als het formaat, de afloop of de rugbreedte, raden we aan om een specialist in te schakelen. Een ervaren vormgever kan je begeleiden bij de boek opmaak en ervoor zorgen dat je bestand technisch perfect geschikt is om te laten drukken.
