Wat is een colofon?
Een colofon is het technische paspoort van je boek met o.a. ISBN, copyright, druk en makers.
Je boek is bijna klaar — en dan komt de vraag: wat is een colofon en wat moet erin staan? In het colofon zet je de technische en juridische gegevens van je boek, zoals ISBN, uitgever, druk, vormgeving en copyright. In dit artikel vind je een praktische uitleg én een checklist, zodat jouw boek er direct professioneel uitziet. Ben je nog bezig met de laatste stappen? Bekijk ook onze hulp bij boek opmaken en het complete traject boek maken.
Wil je zeker weten dat jouw colofon compleet is? Wij checken ’m graag en zetten ’m netjes op in jouw opmaak.
Waarom is een colofon belangrijk in je boek?
Een colofon doet meer dan je denkt. Het zorgt voor transparantie over iedereen die aan jouw boek heeft meegewerkt. Niet alleen handig voor lezers, maar ook cruciaal voor professionals. Recensenten, bibliothecarissen en boekhandelaren hebben deze informatie nodig. Zeker als je serieus wilt publiceren, is dit onderdeel van boek uitgeven.
Belangrijk: een colofon geeft erkenning aan alle medewerkers. Lezers slaan het misschien over, maar voor de makers is het een moment van trots. Het toont dat jouw boek een gezamenlijke prestatie is.
Het colofon bevat ook juridische bescherming. De copyrightvermelding legt de rechten officieel vast. Onmisbaar voor de bescherming van jouw intellectuele eigendom. Bovendien versterkt het jouw professionaliteit als auteur. Het is een eerbetoon aan alle stille krachten die met vakmanschap hebben bijgedragen. Nederland heeft geen wettelijke verplichting voor een colofon. Toch voegt het waarde toe aan jouw boek. Het is het keurmerk van vakmanschap – hier schuilt het verhaal van de totstandkoming.
Waar plaats je het colofon: voorin of achterin?
Waar hoort jouw colofon eigenlijk thuis? Vroeger stond het altijd achterin het boek – logisch, want ‘kolophoon’ betekent nu eenmaal ‘slotstuk’. Tegenwoordig zie je het steeds vaker voorin staan, direct na het titelblad. Waarom? Lezers vinden de informatie dan meteen.
Toch blijft de traditionele plek achterin populair, vooral bij oudere uitgaven en Duitse boeken. De keuze hangt vaak af van wat je wilt bereiken met jouw boek.
Maak je een kinderboek? Dan kies je meestal voor achterin. Kinderen willen direct het verhaal induiken, niet eerst technische informatie lezen. Bij romans en zakelijke boeken staat het colofon juist vaak voorin – op de vierde pagina, linkerkant. Gebruik dan een kleiner lettertype dan je gewone tekst.
Vuistregel:
-
Roman / zakelijk / non-fictie: vaak voorin (na titelblad)
-
Kinderboek: vaak achterin
-
E-book / website: in de footer of bij “Colofon/Over”
Tijdschriften en kranten doen het anders. Daar vind je het colofon aan het begin of helemaal achteraan. Websites plaatsen het meestal in de footer.
Het mooie is: jij bepaalt waar het komt. Voorin of achterin, beide kunnen goed uitpakken. Zorg er alleen voor dat je lezers het kunnen vinden wanneer ze het nodig hebben.
Wat moet er in een colofon staan?
De basis die vrijwel altijd thuishoort in een colofon:
- Het copyrightteken (©) met jaartal en naam van auteur of uitgever
- Naam van de auteur (als die niet al bij copyright staat)
- Titel van het boek
- Naam van de uitgeverij of imprint
- Het ISBN-nummer
- Drukkerij en plaats van druk
- Datum van publicatie
- Wettelijke copyrightverklaring (bijv. “Niets uit deze uitgave mag…”)
Extra informatie (optioneel)
- NUR-code
- Omslagontwerp
- Vormgeving / opmaak
- Redactie en correctie
- Vertaler (en originele titel + uitgavedatum bij vertalingen)
- Lettertype, papiersoort, oplage, website/contact
Wat hoort niet in een colofon?
- Dankwoorden of persoonlijke boodschappen (die krijgen een eigen plek)
Colofon voorbeeld (invulmodel om te kopiëren)
COLOFON
Titel: [Boektitel]
Auteur: [Naam auteur]
Uitgever: [Naam uitgever / imprint]
ISBN: [ISBN]
NUR: [NUR-code]
Omslagontwerp: [Naam]
Vormgeving / opmaak: [Naam]
Redactie: [Naam]
Correctie: [Naam]
Druk: [Drukkerij, plaats]
Eerste druk: [Maand jaar]
© [Jaar] [Naam rechthebbende]. Alle rechten voorbehouden.
Niets uit deze uitgave mag worden verveelvoudigd en/of openbaar gemaakt door middel van druk, fotokopie, online publicatie of op welke andere wijze dan ook, zonder voorafgaande schriftelijke toestemming van de rechthebbende.
👉 Tip: voeg optioneel toe: papiersoort, lettertype, oplage, website/contact.
Je colofon: klein detail, grote impact
“Twijfel je over de opmaak of de titelpagina? Bekijk ook onze pagina over boek opmaken en boek drukken.”
Het colofon is veel meer dan een technisch dingetje achterin je boek. Lezers slaan het misschien over, maar professionals in de boekenbranche niet. Het beschermt jouw creatieve werk én toont dat je serieus bent.
Wij zien het zo: een goed colofon geeft juridische bescherming. Het legt vast wie de rechten heeft. Daarnaast straalt het professionaliteit uit. Je boek onderscheidt zich van amateurpublicaties. Dat maakt verschil!
Je hebt de keuze waar je het colofon plaatst. Voorin na het titelblad of traditioneel achterin. Hangt af van je doelgroep. Kinderboeken? Dan vaak achterin, zodat kinderen direct het verhaal induiken.
Het colofon is ook een eerbetoon aan iedereen die heeft meegewerkt. Redacteuren, vormgevers, fotografen – allemaal mensen die jouw manuscript hebben getransformeerd tot een professioneel boek. Klein in omvang, maar onmisbaar voor het geheel.
Veelgestelde vragen over het colofon
Wat is precies een colofon in een boek?
Een colofon is een sectie met essentiële technische en juridische informatie, zoals uitgever, auteur, ISBN en copyrightgegevens. Zie het als het technische paspoort van je boek.
Waar wordt het colofon meestal geplaatst in een boek?
Vaak staat het colofon voorin, direct na het titelblad. Bij kinderboeken en sommige traditionele uitgaven zie je het ook regelmatig achterin.
Is een colofon wettelijk verplicht in Nederland?
Nee, een colofon is niet wettelijk verplicht. Het is wél sterk aan te raden omdat het professionaliteit uitstraalt en praktische info geeft aan boekhandel, pers en bibliotheken.
Welke informatie moet zeker in een colofon staan?
Minimaal: copyrightregel, auteur/uitgever, titel, ISBN, publicatiedatum, drukkerij/plaats en een copyrightverklaring. Optioneel: NUR, vormgeving, redactie, etc.
Wat is het verschil tussen een colofon en een dankwoord?
Het colofon is technisch en juridisch. Een dankwoord is persoonlijk. Daarom hoort een dankwoord niet in het colofon, maar in een apart onderdeel.
